XVII. Yüzyıl İstanbul’unda Bir İngiliz: Elçi Sir Thomas Glover
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20592591Anahtar Kelimeler:
Osmanlı, Elçi, I. Ahmed, I. James, Sir Thomas GloverÖzet
Osmanlı ve İngiliz ilişkileri resmî olarak Kraliçe I. Elizabeth (1533-1603) döneminde (1558-1663) William Harborne (1542?-1617) ile başlamıştır. Daha sonra iki ülke arasındaki ilişkiler yıllarca elçiler aracılığıyla devam etmiştir. William Harborne'dan sonra Edward Barton (1563?-1598) ve Henry Lello (?-1630) elçi olarak görev yapmaya devam etmişlerdir. Edward Barton ve Henry Lello’nun sekreterliğini yapan Sir Thomas Glover (?-1625), 1606 yılında İngiltere'nin İstanbul elçisi olarak atanmıştır. Glover, Osmanlı topraklarında geçirdiği erken yaşları nedeniyle Osmanlı toplum dinamikleri ve imparatorluk sarayının idari yapısı hakkında derinlemesine bilgi sahibiydi. Bu durum onun bürokratik süreçlerde başarılı olmasına katkıda bulunmuştur. Bu çalışma, elçi Sir Thomas Glover'ın İstanbul'daki elçilik dönemini ve bu dönemde ülkesine yazdığı raporları incelemektedir. Glover’ın elçilik raporları dönemin siyasi, ekonomik, askeri ve sosyal durumu hakkında bilgiler içermesi sebebiyle büyük önem taşımaktadır.
Referanslar
Bibliyografya
-Arşivler
The National Archives, London, State Papers, SP 97/6 Turkey
-Telif Tetkik Eserler
BAĞIŞ, Ali İhsan, “Giriş: Tarihsel Gelişim”, Türk-İngiliz İlişkileri 1583-1984 (400. Yıldönümü), Başbakanlık Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü,1985, s. 15-20.
BARKEY, Karen, Eşkiyalar ve Devlet Osmanlı Tarzı Devlet Merkezileşmesi, çev. Zeynep Altok, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul 2011.
BECK, Brandon H., From The Rising Of The Sun English Images Of The Ottoman Empire To 1715, Peter Lang Publishing, New York 1987.
BEER, Esmond Samuel de, “Barton, Edward”, Bulletin of the Institute of Historical Research, C. 19, sayı 57, 1942, s. 158–160.
BENT, James Theodore vd., Early Voyages And Travels In The Levant, The Hakluyt Society, London 1893.
BERRIDGE, Geoffrey R., British Diplomacy In Turkey 1583 To The Present, Martinus Nijhoff Publishers, Boston 2009.
BLACK, Jeremy, A History of Diplomacy, Reaktion Books, London 2010.
BOSTAN, İdris, “Azeb”, TDVİA, C. 4, İstanbul 1991, s. 312-313.
BOSTAN, İdris, “Kadırga’dan Kalyon’a XVII. Yüzyılın Yarısında Osmanlı Gemi Teknolojisi’nin Değişimi”, Osmanlı Araştırmaları, XXIV, 2004, s. 65-86.
BOSTAN, İdris, Kürekli ve Yelkenli Osmanlı Gemileri, Bilge Yayım Habercilik ve Danışmanlık Ltd. Şti., İstanbul 2005.
BOSWORTH, Clifford Edmund, “William Lithgow of Lanark’s Travels in Syria and Palestine 1611-1612”, Journal of Semitic Studies, Vol. XX/2, 1975, s. 219–235.
BOSWORTH, Clifford Edmund, “Sir Thomas Glover English Ambassador and Consul in İstanbul, 1606-11”, East and West Essays on Byzantine and Arab Worlds in the Middle Ages, 2009, s. 269-275.
BOWEN, Harold, Türkiye Hakkında İngiliz Tetkikleri, çev. Orhan Burian, Yay. Haz. Zeki Arıkan, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu TTK Yayınları IV/A-2-3.1. Dizi-Sayı:1, Ankara 2011.
BURIAN, Orhan, “Türk-İngiliz Münasebetinin İlk Yılları”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, C. IX, s. 1-2, 1951, s. 1-41.
BUTLER, Joel, “Between Company and State: Anglo-Ottoman Diplomacy and Ottoman Political Culture, 1565-1607”, Oxford Üniversitesi, Doktora Tezi, Michaelmas 2022.
BÜYÜKAKSOY, Ahmet, “İngiltere’nin İstanbul Elçisi Thomas Roe’nun Diplomatik Yazışmaları (1621-1628)”, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2012.
CAN, Mustafa, “Sürekli Diplomasi Öncesi Osmanlı Devleti’nde Yabancı Elçiler (Elçi-Ağırlama-Huzura Kabul)”, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, Ankara 2017.
ÇETİNTAŞ, Aslı, “ Women And Family In Istanbul Through The Eyes Of European Travellers And Ambassadors In The 16th And 17th Centuries”, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2016.
DEMİR, Rabia , “Osmanlı-İngiliz Diplomatik Münasebetleri (1580-1699)”, İzmir John Sanderson Kâtip Çelebi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İzmir 2021.
DENGİZ ÖKKE, Aylin, “Mühimme Defterlerinde Kayıtlı Avrupalı Hükümdarlara Gönderilmiş Nâme-i Hümâyûnlar (1545-1696)”, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2020.
DERELİ, Hamit, Kıraliçe Elizabeth Devrinde Türkler ve İngilizler, Anıl Matbaası, İstanbul 1951.
ERKOÇ YENİ, Seda, “Bir Savaşı Anlatmak: Kralın ve Şairin Gözünden İnabahtı Savaşı”, Erdem, 86, s. 47-62.
EYİCE, Semavi, “Bon, Ottaviano”, TDVİA, C. 6, İstanbul 1992, s. 281.
GAMES, Alison, The Web of Empire: English Cosmopolitans in an Age of Expansion, 1560-1660, Oxford University Press, Oxford 2008.
GROOT, Alexander H. De, “Halil Paşa, Kayserili”, TDVİA, C. 15, 1997, s. 324-326.
HEPER, Yusuf, “Osmanlı Devleti ve Eflak-Boğdan İlişkileri (1574-1634)”, Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, Uşak 2020.
HILL, Christopher, İngiltere’de Devrim Çağı 1603-1714, İletişim Yayınları, İstanbul 2016.
HOBSBAWN, Eric John, “The General Crisis of the European Economy in the 17th Century”, Oxford University Press on Behalf of the Past and Present Society no:5, 1954, s. 33-53.
HORNIKER, Arthur Leon, “Anglo-French Rivalry In The Levant From 1583 To 1612”, The Journal of Modern History, Volume XVIII, sayı 4, 1946, s. 289-305.
İLGÜREL, Mücteba, “Celali İsyanları”, TDVİA, C. 7, İstanbul 1993, s. 252-257.
İŞBİLİR, Ömer, “Kuyucu Murad Paşa”, TDVİA, C. 26, İstanbul 2002, s. 507-508.
JENKINS, Simon, İngiltere’nin Kısa Tarihi, İletişim Yayınları, İstanbul 2020.
KAYAÇAĞLAYAN, Naime Yüksel, “Osmanlı İmparatorluğu’nda İngiliz Elçileri (1583-1700)”, Ortadoğu’ya Bakış 2, Nobel Yayınları, 2021, s. 129-170.
KOCABAŞOĞLU, Uygur, Majestelerinin Konsolosları, İngiliz Belgeleriyle Osmanlı İmparatorluğu’ndaki İngiliz Konsoloslukları (1580-1900), İletişim Yayınları, İstanbul 2024.
KURAT, Akdes Nimet, “İngiliz Devlet Arşivinde ve Kütüphanelerinde Türkiye Tarihine Ait Bazı Malzemeye Dair”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, C. VII, sayı 1, 1949, s. 1-18.
KURAT, Akdes Nimet, Türk-İngiliz Münasebetlerine Kısa Bir Bakış (1553-1952), Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Yayınları No:81, Ankara 1952.
KÜLÜNK, Furkan, “III. Mehmed Döneminde Osmanlı Sarayında İngiliz Diplomasisi”, Sultan III. Mehmed Dönemi ve Bursa, ed. Özlem Ercan, Gaye Kitabevi, 2022, s. 156-172.
KÜTÜKOĞLU, Mübahat Solmaz, Balta Limanı’na Giden Yol Osmanlı-İngiliz İktisadi Münasebetleri (1580-1850), TTK Yayınları, Ankara 2022.
LAIDLAW, Christine, Levant’taki İngilizler 18. Yüzyılda Osmanlı İmparatorluğuyla Ticaret ve Siyaset, Alfa Basım Yayım Dağıtım, İstanbul 2014.
LITHGOW, William, The Travels And Adventures Of William Lithgow, In Europe, Asia And Africa, During Nineteen Years, Mckenzie Hutchison, T. Johnston, Falkirk 1825.
MACLEAN, Gerald, The Rise Of Oriental Travel English Visitors To The Ottoman Empire 1580-1720, Palgrave Macmillan, New York 2004.
MACLEAN, Gerald-MATAR, Nabil, İngiltere ve İslam Dünyası 1558-1713, çev. Bilal Genç, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul 2023.
MAYES, Stanley, Sultan’ın Orgu, çev. M. Halim Spatar, İletişim Yayınları, İstanbul 2000.
REYHANLI, Tülay, İngiliz Gezginlerine Göre XVI. Yüzyılda İstanbul’da Hayat (1582-1599), Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara 1983.
SANDYS, George, A Relation Of A Journey Begun An: Dem: 1610 Fovre Bookes, W. Bawen, London 1621.
SERDAROĞLU, Üzeyir Serdar, “The Evolution of Commercial Institutions and Business Networks in the Ottoman Empire: British Merchant Families and Individual Merchants in the Levant Trade in the 18th Century”, University of Birmingham, Doktora Tezi, Birmingham 2018.
SKILLITER, Susan, “William Harborne: İlk İngiliz Elçisi”, Türk-İngiliz İlişkileri 1583-1984 (400. Yıldönümü), Başbakanlık Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü, 1985, s. 21-31.
TEKİN, Ahmet, “A Contribution To The History of Ottoman-English Diplomatic and Commercial Relations: The Ahdname of 1612”, İstanbul University Press Tarih Dergisi-Turkish Journal Of History, 82, 2024, s. 133-167.
TURAN, Namık Sinan, İmparatorluk ve Diplomasi Osmanlı Diplomasisinin İzinde, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul 2023.
WAINEWRIGHT, John B., “Sir Thomas Glover, Ambassador To Turkey”, Notes and Queries, volume s13-I, ıssue 3, 1923, s. 48-49.
WOOD, Alfred C., A History Of The Levant Company, Frank Cass & Co Ltd, London 1964.
YILDIZ, Netice, “İngiliz Kültüründe Osmanlı Etkileri”, Türkler Ansiklopedisi, C. 15, 2002, s. 564-580.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Hilal Petekçi

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
