The Armenian Revolt in Van: Insights from Military History Documents
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.8048500Keywords:
Van Province, Armenian Committees, 1915 Van Rebellion, 24 April 1915, Armenian Relocation and Resettlement, 1915 EventsAbstract
Due to its geographical location, Van was a province bordering Iran and in close proximity to Russia from the north. Additionally, the provincial centre had one of the highest Armenian populations among settlements. Consequently, the geographical location and population factor facilitated the easy organization of Armenians in Van. When the First World War broke out in the Ottoman lands, the Armenians in the province initiated a mass revolt. The rebellion initially started in various parts of Van in December 1914 and spread from the surrounding areas to the city of Van. On April 20, 1915, Armenians began the rebellion in Van by opening fire on Muslim neighbourhoods. Fierce battles between the Armenians and Ottoman troops lasted for 26 days. During these battles, numerous Muslims were massacred. According to archival documents, the massacre committed by Armenians in the centre of Van on May 17, 1915, was unprecedented in history. From May 17 until the evening of May 18, the massacre of Muslims continued, and many Muslims who were unable to escape from Van were brutally slaughtered with axes and saws. Finally, on May 20, 1915, Russian detachments entered Van. As a result of the occupation, approximately 100,000 Muslims from Van became refugees and started migrating towards Bitlis.
In this study, the daily progression of the rebellion initiated by the Armenians in the city of Van will be examined, shedding light on military history documents (war reports), and the impact of this rebellion on both Muslims and Armenians will be revealed. The primary sources of the study will be the documents belonging to the Archives of the Ministry of National Defence Archives and Military History Department, Armenian documents, various studies in the literature, and these sources will be analyzed using a comparative method.
References
BİBLİYOGRAFYA
Arşiv Belgeleri
MSB Arşiv ve Askerî Tarih Daire Başkanlığı Arşivi (ATASE), Birinci Dünya Harbi Kataloğu (BDH), Klasör-Dosya-Fihrist-Eki
-69-2-54, 2811-26- 28, 528-2061-22-10, 4-23A-5, 2820-69-3-1, 18, 33, 2820-69-3-1, 528-2061-23-10, 528-2061-23-11, 528-2061-23-12, 528-2061-23-13, 528-2061-23-14, 528-2061-23-15, 528-2061-23-16, 528-2061-23-17, 528-2061-23-18, 528-2061-23-19, 528-2061-23-20, 528-2061-23-21, 528-2061-23-22, 528-2061-23-23,2820-69-3-64(65), 2827-99-4, 528-2061-20-2.
Telif ve Tetkik Eserler
AKGÜMÜŞ, Dilek, “Birinci Dünya Savaşı Sırasında Ermeni Ayaklanmaları”, Ermeni Araştırmaları Dergisi, C 12, S. 23, 2013, s. 23-47.
Arşiv Belgeleriyle Ermeni Faaliyetleri 1914-1918, C. I, ATASE Yayınları, Ankara 2005.
Askeri Tarih Belgeleri Dergisi, C 31, S. 81, Aralık 1982.
Birinci Dünya Harbi’nde Türk Harbi Kafkas Cephesi 3. Ordu Harekâtı, C. 2, Genelkurmay Basımevi, Ankara 1993.
ÇAYKIRAN, Güzin, Erzurum, Van, Bitlis Vilayetlerinde Ermeni-Kürt İlişkileri (1908-1920), Hece Yayınları, Ankara2021.
ÇİÇEK, Kemal, “VIII. Taşnak Kongresi: Ermenilerin Karar Anı”, I. Uluslararası Türk-Ermeni İlişkileri ve Büyük Güçler Sempozyumu Bildiriler Kitabı, Atatürk Üniversitesi Yayınları, Erzurum 2014.
GÜNAY, Nejla, “Rusya’nın Osmanlı ve İran Topraklarındaki Ermeniler ve Kürt Aşiretleriyle İlişkisi”, Ermeni Araştırmaları Dergisi, S. 56, 2017, s. 61-80.
GÜNAY, Nejla ve Çaykıran, Güzin, “Rusların 1915 Yılında Van Vilayeti ve Çevresinden Ermenileri Kafkasya’ya Göç Ettirmesi”, Gazi Akademik Bakış Dergisi, C 14/S.27, 2020, s.133-150.
GÜRÜN, Kamuran, Ermeni Dosyası, TTK Yayınları, Ankara 1983.
KAYA, Erol, “I. Dünya Savaşı’nda Erzurum Mültecileri”, Birinci Dünya Savaşı ve Milli Mücadele’de Erzurum, C I, (Ed.Y. Aslan ve T. Başak), ER-VA Yayınları, Erzurum 2019.
LAPÇİNCİYAN, Teodik Teodoros, Baskı ve Harf: Ermeni Matbaacılık Tarihi, çev. S. Malhasyan ve A. İncidüzen, Birzamanlar Yayıncılık, İstanbul 2012.
ՄԱՐՏԻՐՈՍԵԱՆ, Յ. Տէր, ՄեծԴէպքերըՎասպուրականում1914-1915Թուականներին[1914-1915 Yılları Arasında Van’da Büyük Olaylar], Արարատ, Երեւանի, 1917 http://www.digilib.am/book/2100/2550/19999/Մեծ%20դէպքերը% 20Վասպուրականում%201914-1915%20թուականներին, son erişim tarihi: 01.06.2023.
MCCARTHY, Justin, Aslan, Esat, Taşkıran, Cemalettin ve Turan, Ömer, 1915 Van’da Ermeni İsyanı, çev. B. Yoğun, T&K Yayınları, İstanbul, 2018.
MATTEI, Jean-Louis, Mıgırdiç Portukalyan ve “Armenia” Gazetesi (Terörizmden Şüpheli Ilımlığa), Ermeni Araştırmaları Dergisi, S. 42, 2012, s. 47-76.
OKTAY, Hasan, “Ermeniler ve Van İhtilal Örgütü (1896-1915)”, Ermeni Araştırmaları Dergisi, S.5, (Bahar 2002), http://www.eraren.org/index.php?Lisan=tr&Page=DergiIcerik&IcerikNo=301, son erişim tarihi: 28.03.2021.
ՍԱՀԱԿՅԱՆ, Ռ. Օ., “ՎասպոիրականիՀայությանԳոյամարտը 1915 Թվականին [1915’te Van’da Ermeni Mücadelesi]”, 1995. http://hpj.asj-oa.am/5236/1/1995-1(19).pdf, son erişim tarihi: 12.02.2020.
ՍԱՀԱԿՅԱՆ, Ռ., “ՄիլիցիայիԿազմակերպումըՎանիՆահանգում (1915 Թ. Հոկտեմբեր – 1916 Թ. Սեպտեմբեր) [Van Vilayeti’nde Milis Örgütü (Ekim 1915 - Eylül 1916)]”, Պատմա-ԲանասիրականՀանդես, 2, 2018, էջ149-160https://artsakhlib.am/2019/09/05/միլիցիայի-կազմակերպումը-վանի-նահանգ/son erişim tarihi: 02.05.2021.
TURAN, Orhan,“Van’da Bir İngiliz Konsolos Vekili: Bertram Dıckson’ın Taşnak Cemiyeti Üzerine Değerlendirmeleri”, Ermeni Araştırmaları Dergisi, S. 65, 2020, 131-160.
UMAR, Afşin Burak, Ermeni Devrimci Federasyonu (Taşnaksutyun) Kısa Tarihi, Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul 2014.
URAS, Esat, Tarihte Ermeniler ve Ermeni Meselesi, Belge Yayınları, İstanbul 1987.
ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ, Սերգեյ “ՎանըՄիջնադարիցՄինչև XX. ԴարիՍկիզբը[Ortaçağ’dan XX. Yüzyıla Kadar Van]”, Պատմա-ԲանասիրականՀանդես[Tarih-Filoloji Dergisi], 3, 2010, էջ20-33.https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2019/10/Սերգեյ-Վարդանյան-Վանը-միջնադարից-մինչև-XX-դարի-սկիզբը.pdf, son erişim tarihi: 02.05.2021.
ՅԱԿՈԲԵԱՆ, Մ.Տ.,ԹրքահայաստանիԿորուստը[Türk Ermenistanı’nın Kaybı], ՏպարանՍեվան, Պէյրութ 1967.
YÜKSEL, Mevlüt, “Amerikan Board Misyonerlerinden Elizabeth Freeman Barrows Ussher’in Mektuplarında 1915 Van Ermeni İsyanı ve Osmanlı Kayıtları”, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, S.67, Ocak 2020,s. 563-600.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2023 Güzin Çaykıran

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.