Sadakat Döneminde Muhalif Kadınlar
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.11396153Keywords:
II. Abdulhamid Period, Dissident, Exiled, Women Escaping To EuropeAbstract
In this article, privately educated opposition women during the reign of Sultan Abdulhamid II will be examined. The management approach established by Abdulhamid II required complete control in every field. This authoritarian government naturally produced its opponents. This opposition, which started with the New Ottomans, continued to be seen as Young Turks under the authority of Abdulhamid II. Although those who carried out this opposition movement were generally men, it is noteworthy that women also started to appear in the second half of the 19th century. These women, who knew languages, read and researched, could enter intellectual circles and were against the sultan, revealed their political identities through different activities. Politically dissident women are generally discussed in two groups in this article. One of these is women who were opposites in terms of their thoughts. These were women who subjected to prosecution because of their writings, ideas, and groups they had close ties to, while others were women who took their opposition into action and fled abroad. The fact that the women examined here received private education shows that all kinds of ideas find a basis for discussion in educational circles. It also requires a reconsideration of the ongoing intellectual negotiations outside the visible educational institutions of the Ottoman Empire.
References
ALKAN, Mehmet Ö., Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Modernleşme Sürecinde Eğitim İstatistikleri 1869-1924, Tarihi İstatistikler Serisi, C.6. DİE, Ankara 2000.
BAKTIAYA, Adil, Bir Osmanlı Kadınının Feminizm Macerası ve Hamidiye Modernleşmesi. H20 Kitap, İstabul 2016.
BEN AIDAD, Hairie, Die Türkische Frau: Ihr Soziales Leben und der Harem. K.K. Univesitâts Buchandlung George Szelinski, Wien 1904.
BULUT, Rukiye, “İstanbul Kadınlarının Kıyafetleri ve II. Abdülhamid’in Çarşafı Yasaklaması”, Belgelerle Türk Tarihi Dergisi Dün/Bugün/Yarın, sayı:48, Ocak 2011, s. 33-35.
ÇAKIR, Mustafa Sefa, “Dönemin Kadın Şairlerinden Sultan İkinci Abdülhamid’e Cülûsiyyeler”, SUTAD, S.46, Ağustos 2019, s. 75-93.
DAVİS, Fanny, Osmanlı Hanımı. Yapı Kredi Yayınları, İstanbul 2009.
DEMİREL, Fatmagül, II. Abdülhamit Döneminde Sansür Bağlam Yayınları, Ankara 2007.
DOĞAN, Abide, Güzide Sabri Aygün, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara 1993.
EREN, Abdurrahman Adil, “Ubeydullah ve Hatıralarım”, Yarım Ay Mecmuası, 1 Eylül 1937, s. 62-63.
GEORGEON, François, Sultan Abdülhamid, çev. Ali Berktay, İletişim Yayınları, İstanbul 2012.
HOBSBAWN, Eric J., İmparator Çağı (1875-1914), Dost Yayınevi, Ankara 2021.
HÜRMEN, Fatma Rezan, Ressam Naciye Neyyal’in Mutlakiyet Meşrutiyet ve Cumhuriyet Hatıraları. Pınar Yayınları, İstanbul 2000.
İmzasız. “Zağra-i Atîk’ten Mektup” Terakki-i Muhadderat. (29 Mart 1285).
KAPLAN, Leyla, Cemiyetlerde ve Siyasal Teşkilatlarda Türk Kadını (1908-1960). Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları, Ankara 1998.
MARDİN, Şerif, Jön Türklerin Siyasi Fikirleri 1895-1908. İletişim Yayınları, İstanbul 2019.
OK, Sema, İttihat ve Terakki’nin Yeminsiz Kadınları, Destek Yayınları, İstanbul 2012.
OKYAR, Fethi, Üç Devirde Bir Adam, Tercüman Yayınları, İstanbul 1980.
PEARS, Edwin, Forty Years in Costantinople. Appleton, New York 1916.
QUELLA-VILLIGER, Alain, Haremden Kaçanlar (İstanbul’da Bir Devlet Meselesi ve Feminizm)1906. Yapı Kredi Yayınları, İstanbul 2014.
SABRİ, Güzide, “Birkaç Söz”, Münevver, İstanbul: İkbal Kütüphanesi, İstanbul 1339-1341 (1923-1925).
SOFU ÖZKAYA, Sevda, “II. Abdülhamid Döneminde Bir Kadın Muhalif: Prenses Nazlı”, Tarih Okulu Dergisi, Nisan 2019, s. 1-24.
Svensk Damtidning, “En Turkısk Prinsessa” (7 Şubat 1903).
TİMUROĞLU, Senem, Kanatlanmış Kadınlar Osmanlı ve Avrupalı Kadın Yazarların Dostluğu. İletişim Yayınları, İstanbul 2020.
TUGAY, Emine Fuat, Bir Aile Üç Asır: İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul 2015.
VAN OS, Nicole, “Ottoman Müslim and Turkish Women in an İnternational context, European Rewiew 13, 3, Temmuz 2005, s. 459-479.
YADİ, Ahmet. “Hariciye Kâtibi Mehmet Nuri Bey’in Kızlarının Avrupa’ya Kaçışı”, Osmanlı Mirası Araştırmaları Dergisi 10, S. 27, Temmuz 2023, s. 351-361.
Zeynep Hanım, Bir Türk Kadının Avrupa İzlenimleri. Everest Yayınları, İstanbul 2016.
ZİHNİOĞLU, Yaprak, Kadınsız İnkılap Nezihe Muhiddin Kadınlar Halk Fırkası, Kadın Birliği, Metis Yayınları, İstanbul 2003.
ZORBA, Hatice, “Muhadderat ve Etfâle Mahsus Bir Osman Dergisi: Âyîne, Folklor/Edebiyat 24, S. 95, 2018/3, s.155-170.
ZORLUTUNA, Halide Nusret, Bir Devrin Romanı, Panama Yayınları, Ankara 2018.
ZÜRCHRER, Eric Jan, Modernleşen Türkiye’nin Tarihi, çev. Yasemin Saner, İletişim Yayınları, İstanbul 2009.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2024 Esma Vildan Türkan

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.